Kalendarz biodynamiczny

Wszystkie procesy życiowe roślin, zwierząt i człowieka podlegają zewnętrznymi wpływom Kosmosu, takim jak ruch obrotowy Ziemi, ruch postępowy Ziemi wokół Słońca, ruch obrotowy Słońca i ruch satelitarny Księżyca wokół Ziemi.

Wzajemny wpływ tych trzech ciał niebieskich (Słońce, Ziemia, Księżyc) powoduje powstanie ważnych rytmów biologicznych u wszystkich organizmów żywych, w tym u człowieka.

Nic więc dziwnego, że zagadnieniom tym poświęca się wiele uwagi w rolnictwie biodynamicznym. Od dawna trwają doświadczenia prowadzone przez naukowców, jak również praktyków (rolników i ogrodników). Warto wymienić w tym miejscu takie postacie jak: Eugen i Lilly Kolisko, Alexa Podolinsky czy Hartmut Spiess.

W 1952 r. systematyczne prace badawcze nad wpływem rytmów kosmicznych na rośliny – opierając się na Kursie rolniczymRudolfa Steinera – zaczęła prowadzić Maria Thun, niemiecka antropozof, pionierka rolnictwa biodynamicznego. Po jej śmierci w 2012 r., pracę tę kontynuuje jej syn Matthias, mistrz pszczelarstwa, który ponadto od 1965 r. zajmuje się działaniem rytmów kosmicznych na pszczoły.

Na całym świecie wydawane są różne kalendarze biodynamiczne, z których najbardziej znane są Dni Siewuautorstwa Marii Thun, tłumaczone na 21 języków. Ukazują się one nieprzerwanie od roku 1963, a w polskiej wersji językowej od roku 1984, staraniem wydawnictwa Otylia z Nakła nad Notecią.

Podstawą corocznie opracowywanego kalendarza biodynamicznego są pozycje Księżyca w konstelacjach. Stanowi on połączenie wiedzy o wpływie i oddziaływaniu Słońca, Księżyca i planet oraz ich rytmów na wegetację roślin.

Opracowany w formie zaleceń terminarz uwzględnia najkorzystniejsze dni i godziny do uprawy oraz terminy krytyczne, w których nie powinno się dokonywać żadnych zabiegów uprawowych.

 

Rośliny w powiązaniu z rytmami kosmicznymi

Okres obiegu Księżyca wokół Ziemi wynosi średnio 27.3217 doby. Jest to miesiąc syderyczny, inaczej gwiazdowy. Po upływie tego czasu Księżyc pojawia się na tle tych samych gwiazd.

Okres jaki upływa między tymi samymi fazami Księżyca (np. od pełni do pełni) trwa średnio 29.5306 doby i nazywany jest miesiącem synodycznym. Jest on dłuższy od miesiąca gwiazdowego, gdyż w tym czasie Księżyc porusza się wraz z Ziemią dookoła Słońca i dopiero po dodatkowych dwóch dniach znajdzie się w tym samym położeniu względem Słońca.

Wzrost roślin uprawnych oraz zdolność do tworzenia płodów w różnych organach (korzenie, liście, kwiaty, owoce/nasiona) są ściśle związane z rytmem Księżyca syderycznego.

Księżyc okrążając Ziemię przechodzi przez różne znaki Zodiaku, czyli pas gwiazdozbiorów usytuowanych wzdłuż ekliptyki (okrąg wielki na sferze niebieskiej, po którym w ciągu roku pozornie porusza się Słońce obserwowane z Ziemi). W astronomii wyróżnia się 12 znaków Zodiaku.

Wykonując prace uprawowe, siew, sadzenie, zabiegi pielęgnacyjne i zbiory w trakcie przechodzenia Księżyca przez określone znaki Zodiaku można wpływać na wzrost i rozwój roślin oraz ich zdrowotność, a także na jakość nasion i owoców oraz ich zdolność przechowalniczą.

Zależności między znakami Zodiaku, żywiołami, pogodą a organami roślin

Znak Zodiaku

Żywioł

Pogoda

Organy roślin

Ryby

woda

wilgotno

liście

Baran

ogień

ciepło

owoce/nasiona

Byk

ziemia

zimno

korzenie

Bliźnięta

powietrze/światło

wietrznie/jasno

kwiaty

Rak

woda

wilgotno

liście

Lew

ogień

ciepło

owoce/nasiona

Panna

ziemia

zimno

korzenie

Waga

powietrze/światło

wietrznie/jasno

kwiaty

Skorpion

woda

wilgotno

liście

Strzelec

ogień

ciepło

owoce/nasiona

Koziorożec

ziemia

zimno

korzenie

Wodnik

powietrze/światło

wietrznie/jasno

kwiaty

 

Przyporządkowanie roślin do siewu i zbioru

W kalendarzu wyróżnia się dni korzeniowe, liściowe, kwiatowe i owocowe. Oznaczają one korzystny czas dla wzrostu danej części rośliny. W związku z tym rośliny uprawne dzieli się na cztery grupy:

Rośliny korzeniowe, przyporządkowane dniom korzenia– warzywa: marchew, pietruszka, rzodkiew, rzodkiewka, skorzonera, burak ćwikłowy, brukiew, seler, por i cebula oraz rośliny rolnicze: ziemniaki i buraki cukrowe. Zabiegi uprawowe wykonywane w te dni wpływają korzystnie na wysokość i jakość zbiorów.

Rośliny liściowe, przyporządkowane dniom liścia– warzywa kapustne, sałaty, szpinak, roszponka, endywia, pietruszka naciowa, szparagi, zioła uprawiane na zbiór liści oraz rolnicze rośliny pastewne. Dni te są korzystne dla ich siewu i pielęgnacji, ale nie nadają się do zbioru części roślin przeznaczonych do przechowywania i sporządzania naparów. Do tych celów, jak również do zbioru kapusty przeznaczonej do kiszenia, zaleca się dni kwiatu i owocu.

Rośliny kwiatowe, przyporządkowane dniom kwiatu – brokuły, kalafiory, kwiaty cięte (ścinane w tym okresie długo zachowują świeżość i zapach) i zbierane na suche bukiety (lepiej zachowują pełnię barw). Dni te są korzystne dla siewu i pielęgnacji wszystkich roślin kwiatowych, jak również do spulchniania gleby i opryskiwania preparatem krzemionki roślin oleistych.

Rośliny owocowe, przyporządkowane dniom owocu– rośliny bobowate, dyniowate, psiankowate oraz zboża. W tym okresie najlepiej jest wysiewać rośliny oleiste (co zapewnia najwyższe plony nasion) i wykonywać w nich zabiegi pielęgnacyjne (uzyskuje się wówczas najlepszą wydajność tłoczenia oleju). Owoce zbierane w tym okresie odznaczają się najwyższą zdolnością przechowalniczą.

 

Księżyc wznoszący się

Gdy Księżyc dotrze do najniższego położenia na swojej miesięcznej orbicie, przed regionem Strzelca, zaczyna się wznosić. Każdego dnia zatacza nieco większy łuk na niebie. Nie należy go jednak mylić z Księżycem przybierającym od nowiu do pełni. W tym czasie występuje silniejsze wznoszenie soków w roślinach. Okres ten jest korzystny do cięcia zrazów drzew owocowych do szczepienia. Owoce zebrane w tym okresie zachowują dłużej świeżość.

 

Księżyc opadający

Gdy Księżyc osiągnie najwyższy punkt miesięcznej orbity, przed regionem Strzelca, zaczyna opadać. Jego łuki na niebie stają się codziennie niższe. Nie należy go mylić z Księżycem ubywającym od pełni do nowiu. W tym okresie wznoszenie soków w roślinie jest niewielkie i dlatego jest to najlepszy czas do prześwietlania drzew i cięcia żywopłotów, do ścinania drzew oraz do nawożenia sadów, łąk i pastwisk. To również najlepszy okres do sadzenia drzew i krzewów owocowych, żywopłotów oraz roślin doniczkowych.

 

Perygeum i apogeum Księżyca

Odległość Księżyca od Ziemi nie jest zawsze jednakowa, ponieważ Ziemia nie znajduje się w środkowym punkcie orbity Księżyca, a ponadto jej kształt jest zbliżony do kuli lekko spłaszczonej na biegunach. W perygeum Księżyc znajduje się 40 tys. km bliżej Ziemi niż w apogeum.

Księżyc znajdujący się w apogeumniekorzystnie oddziałuje na rośliny liściowe, natomiast rośliny uprawiane na zbiór nasion reagują na niego pozytywnie.

Księżyc w perygeum źle wpływa na kiełkowanie nasion roślin uprawnych. Rośliny wysiane w tym czasie słabiej wschodzą i są bardziej wrażliwe na choroby i bardziej podatne na szkodniki.

 

Węzły i zaćmienia

Innymi, rytmicznie powtarzającymi się konstelacjami, które bardzo ujemnie wpływają na wzrost roślin są tzw. węzły, czyli punkty przecięcia orbit planet z ekliptyką.

Jeśli Słońce znajduje się w punkcie przecięcia z orbitą Księżyca i równocześnie w tym miejscu przechodzi Księżyc, czyli jeśli Księżyc znajdzie się pomiędzy Słońcema Ziemią, wówczasnastępuje zaćmienie Słońca.

Jeśli w węźle znajdzie się nie tylko Słońce, lecz także i Księżyc, wtedy cień Ziemi pada na Księżyc i występuje jego zaćmienie. Inaczej mówiąc, do zaćmienia Księżyca dochodzi wtedy, gdy Ziemia znajduje się między Słońcem a Księżycembędącym w pełni i Księżyc wchodzi w stożek cienia Ziemi.

Wysiewane lub sadzone w tym okresie rośliny wykazują przeważnie zmiany w wyglądzie zewnętrznym, pogarsza się jakość zebranych owoców i ich zdolność przechowalnicza, a zebrane nasiona mają obniżoną zdolność i energię kiełkowania.

 

Uwagi końcowe

Warto jednak pamiętać, aby zaleceń kalendarza biodynamicznego nie stosować mechanicznie, gdyż każde gospodarstwo jest inne. Stosując preparaty biodynamiczne, wykonując zabiegi uprawowe, siewy i zbiory roślin należy brać pod uwagę lokalne warunki pogodowe, stan gleby i potrzeby roślin. Rolnictwo biodynamiczne to ciągła obserwacja przyrody i poznawanie zależności w niej występujących. Pracy rolnika nie może polegać jedynie na bezkrytycznej realizacji zaleceń kalendarza, bez uwzględniania indywidualnego charakteru własnego gospodarstwa.

Stowarzyszenie
DEMETER-POLSKA

Adres biura:
Juchowo 54A
78-446 Silnowo

tel +48 603 073 323

p.bietkowski(at)gmail.com